V/v tuyên truyền văn bản pháp luật có hiệu lực từ tháng 5 năm 2026
Thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026; nhằm kịp thời thông tin, tuyên truyền các văn bản pháp luật mới có hiệu lực thi hành từ tháng 5 năm 2026, Ủy ban nhân dân xã tổng hợp, gửi đến các Phòng chuyên môn, các cơ quan, đơn vị, thôn xóm trên địa bàn Danh mục các văn bản pháp luật có hiệu lực trong tháng 5 năm 2026 để triển khai tuyên truyền. Yêu cầu các Phòng chuyên môn, các cơ quan, đơn vị, thôn xóm căn cứ thực tiễn tình hình tại cơ quan, đơn vị, địa bàn mình quản lý lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp để thực hiện tuyên truyền phổ biến trên Trang Thông tin điện tử xã, trên hệ thống truyền thanh cơ sở, lồng ghép trong các cuộc họp, hội nghị, sinh hoạt tại cơ quan, đơn vị, thôn xóm. (Kèm theo Danh mục các văn bản pháp luật có hiệu lực trong tháng 5 năm 2026)
DANH MỤC
CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 5 NĂM 2026
ch văn bản có hiệu lực từ tháng 02/2026
I. Luật
1. Luật Giám định tư pháp của Quốc hội, số 105/2025/QH15
Ban hành ngày 05/12/2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
Luật Giám định tư pháp 2025, số 105/2025/QH15 gồm 6 chương, 45 Điều.
Luật này quy định về người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp; trình tự, thủ tục giám định tư pháp; chi phí giám định tư pháp; chế độ, chính sách trong hoạt động giám định tư pháp; quản lý nhà nước về giám định tư pháp; trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động giám định tư pháp.
Luật Giám định tư pháp 2025, số 105/2025/QH15 áp dụng đối với:
- Người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp, Hội đồng giám định tư pháp.
- Người trưng cầu giám định tư pháp, người yêu cầu giám định tư pháp.
- Cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân khác liên quan đến hoạt động giám định tư pháp.
Luật Giám định tư pháp 2012, số 13/2012/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 56/2020/QH14 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, trừ quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 45 của Luật này.
2. Luật Bảo hiểm tiền gửi của Quốc hội, số 111/2025/QH15
Ban hành ngày 10/12/2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, Luật này có hiệu lực từ 01/5/2026, Quy định các nội dung đáng chú ý:
Theo quy định, tổ chức bảo hiểm tiền gửi là đơn vị tài chính nhà nước hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện chính sách bảo hiểm bắt buộc. Nguồn vốn hoạt động gồm vốn điều lệ, phí bảo hiểm tiền gửi và quỹ dự phòng nghiệp vụ.
Điểm đáng chú ý là luật cho phép tổ chức bảo hiểm tiền gửi tham gia sâu hơn vào quá trình xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, thông qua các biện pháp như cho vay đặc biệt, mua trái phiếu dài hạn hoặc cử nhân sự tham gia quản trị.
Bên cạnh đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được trao quyền quy định hạn mức chi trả bảo hiểm linh hoạt theo từng thời kỳ, trong trường hợp đặc biệt có thể chi trả tối đa toàn bộ số tiền gửi. Quy định này được kỳ vọng sẽ tăng cường niềm tin của công chúng và nâng cao khả năng ứng phó với rủi ro trong hệ thống ngân hàng.
II. Nghị định
Ban hành ngày ngày 16/3/2026, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
Nội dung: quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính;
Nghị định này gồm 3 chương, 15 điều quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính của cơ quan nhà nước.
Nghị định quy định kinh phí quản lý hành chính giao cho cơ quan thực hiện chế độ tự chủ từ các nguồn sau:
1. Nguồn ngân sách nhà nước cấp chi quản lý hành chính theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và được xác định để giao tự chủ theo quy định tại Nghị định này.
2. Các nguồn thu hợp pháp theo quy định của pháp luật (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác).
Ban hành ngày 16/03/2026, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
Nghị định 76/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Nghị định này tập trung tăng nặng mức phạt đối với các hành vi cản trở bình đẳng giới, bao gồm cả việc cản trở thành viên gia đình tạo thu nhập.
Điểm mới nổi bật là tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Trong đó, hành vi cản trở hoặc không cho thành viên trong gia đình thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu khác của gia đình vì lý do giới tính; đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình vì lý do giới tính bị phạt tiền từ 5- 10 triệu đồng.
4. Nghị định số 85/2026/NĐ-CP của Chính phủ về bảo hiểm hưu trí bổ sung Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/5/2026.
Ban hành ngày 25/03/2026, có hiệu lực từ 10/5/2026.
Điểm nổi bật của Nghị định là các quy định liên quan đến đối tượng, phương thức, quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.
Nghị định quy định đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội. Các đối tượng này được tự nguyện tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung do các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí triển khai thông qua người sử dụng lao động.
Nghị định quy định việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung không phải là điều kiện bắt buộc để tuyển dụng, ký kết, gia hạn hợp đồng lao động; người sử dụng lao động không được phân biệt đối xử, cản trở quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động thông qua việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Người sử dụng lao động không được gắn việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với chính sách khen thưởng, đánh giá thi đua và phúc lợi của doanh nghiệp đối với người lao động.
Mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện.
5. Nghị định số 88/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo
Nghị định Ban hành ngày 28/03/2026, có hiệu lực từ 15/5/2026.
Nghị định số 88/2026/NĐ-CP của Chính phủ nêu rõ, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống giáo dục quốc dân theo thẩm quyền có trách nhiệm chuẩn bị, xây dựng hệ thống công nghệ hoặc sử dụng dịch vụ của các nhà cung cấp phục vụ việc tạo lập, báo cáo dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời theo quy định.
Sử dụng dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD.
Dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời sau khi được tiếp nhận, lưu trữ hợp lệ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo sẽ được chia sẻ, liên thông tích hợp tự động trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD.
Người học tham gia trong hệ thống giáo dục quốc dân được cấp một mã số hồ sơ học tập suốt đời duy nhất theo số định danh cá nhân. Trước khi cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời, các thông tin cơ bản của cá nhân phải được kiểm tra, đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Các cá nhân có quyền khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời của bản thân đã được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia để sử dụng tương đương cho các loại văn bản giấy liên quan.
6. Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Ban hành ngày: 30/03/2026, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.
Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó phạt tiền đối với các hành vi vi phạm quy định về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng như sau:
Phạt tiền từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm.
10. Nghị định số 109/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.
Ban hành ngày 01/04/2026, có hiệu lực từ 18/5/2026.
Nghị định 109/2026/NĐ-CP ngày 1/4/2026 của Chính phủ có hiệu lực, thay thế quy định tại Nghị định 82/2020/NĐ-CP.
Theo Nghị định, một trong các hành vi sau bị phạt tiền từ 5-10 triệu đồng:
Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ; đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ; kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng; cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
15. Nghị định số 133/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực.
Ban hành ngày 6/4/2026, hiệu lực từ 25/5/2026.
Nghị định 133/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong sử dụng điện và mức xử phạt tương ứng. Có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.
Cụ thể, đối với trường hợp người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định, nếu mua điện theo giá bán lẻ điện phục vụ sinh hoạt thì sẽ bị phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng.
Ngoài ra, các hành vi khác liên quan đến sử dụng điện sẽ bị phạt như sau:
- Phạt tiền từ 03 - 05 triệu đồng: Không thông báo khi giảm số hộ dùng chung công tơ hoặc kê khai sai số người để hưởng định mức điện sinh hoạt;
- Phạt tiền từ 05 - 08 triệu đồng: Tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển, thay thế thiết bị hoặc công trình điện của bên bán điện;
- Phạt tiền từ 04 - 10 triệu đồng: Trộm cắp điện có giá trị dưới 01 triệu đồng; phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng nếu trộm cắp điện có giá trị từ 01 - dưới 02 triệu đồng.
- Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng: Sử dụng điện lớn gồm thiết bị không đạt chuẩn, không tuân thủ điều độ, không cắt giảm điện, không đầu tư hệ thống đo đếm theo quy định.
16. Nghị định 110 Nghị định 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của luật bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR).
Ban hành: Ngày 1/4/2026, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.
Theo quy định, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phải thực hiện tái chế sản phẩm, bao bì theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc khi đưa ra thị trường Việt Nam. Trường hợp ủy thác nhập khẩu, đơn vị chịu trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa sẽ phải thực hiện nghĩa vụ tái chế. Điều này làm rõ trách nhiệm pháp lý, hạn chế tình trạng "né" nghĩa vụ môi trường.
Nghị định cũng quy định một số trường hợp được miễn trách nhiệm tái chế, như doanh nghiệp có doanh thu dưới 30 tỷ đồng/năm hoặc sản phẩm phục vụ xuất khẩu, nghiên cứu. Tuy nhiên, về dài hạn, chính sách vẫn hướng tới mở rộng phạm vi áp dụng nhằm nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp…
17. Nghị định 125/2021/NĐ-CP được sửa đổi tại Điều 5 Nghị định 76/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026,
Theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 125/2021/NĐ-CP được sửa đổi tại Điều 5 Nghị định 76/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026, hành vi cản trở hoặc không cho thành viên trong gia đình thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu khác của gia đình vì lý do giới tính; đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình vì lý do giới tính bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Nghị định 76/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
18. Nghị định số 98/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em;
Ban hành 31/3/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 16/5/2026.
Một số hành vi vi phạm cơ bản:
- Đối với lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội:
+ Hành vi vi phạm quy định về khai hưởng chính sách trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người bị phạt từ 500.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
+ Hành vi vi phạm quy định về hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân bị mua bán bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
+ Hành vi vi phạm quy định về trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng của người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em tại cộng đồng bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
+ Hành vi vi phạm về hoạt động của các loại hình cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở hỗ trợ nạn nhân, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em (Cơ sở) bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
+ Hành vi vi phạm quy định về trách nhiệm của tổ chức dịch vụ chi trả bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
- Đối với lĩnh vực trẻ em:
+ Cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: không thực hiện, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em; không quan tâm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em hoặc bỏ mặc trẻ em tự sinh sống; cắt đứt quan hệ tình cảm và vật chất với trẻ em hoặc ép buộc trẻ em không sống cùng gia đình, trừ trường hợp bị buộc phải tạm thời cách ly trẻ em hoặc trẻ em được chăm sóc thay thế theo quy định của pháp luật.
+ Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ em.
+ Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau: tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn; dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng, ép buộc làm trung gian giao dịch hoạt động bóc lột trẻ em; dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng, bắt trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.
+ Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo ra nội dung gây tổn hại đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ hoặc để trục lợi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
+ Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi công bố, tiết lộ một trong các thông tin sau đây mà không được sự đồng ý của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em, người giám hộ của trẻ em và trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên, gồm: tên, tuổi; đặc điểm nhận dạng cá nhân; thông tin về tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong bệnh án; hình ảnh cá nhân; thông tin về các thành viên trong gia đình, người chăm sóc trẻ em; tài sản cá nhân; số điện thoại; địa chỉ thư tín cá nhân; địa chỉ, thông tin về nơi ở, quê quán; địa chỉ, thông tin về trường, lớp, kết quả học tập và các mối quan hệ bạn bè của trẻ em; thông tin về dịch vụ cung cấp cho cá nhân trẻ em.
Ban hành 06/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 25/5/2026.
Nghị định này quy định chi tiết khoản 3 Điều 160 Luật Tư pháp người chưa thành niên về việc sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khoẻ cần phải cứu chữa kịp thời nhưng người bồi thường chưa thể thực hiện bồi thường ngay, bao gồm nguyên tắc, điều kiện, mức kinh phí sử dụng, hồ sơ, trình tự, thủ tục tạm ứng, thanh toán, hoàn trả và quyết toán kinh phí.
III. Quyết định
1. Quyết định số 11/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia
Ban hành ngày 28/03/2026, có hiệu lực từ ngày 19/05/2026.
Nội dung chính: thiết lập danh mục 20 cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDLQG) quan trọng nhằm phục vụ chuyển đổi số và quản lý nhà nước. Văn bản này thay thế các quy định trước đây, xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung, thống.
IV. Thông tư
1. Thông tư số 19/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính bãi bỏ Thông tư số 338/2016/TT-BTC ngày 28/12/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách Nhà nước bảo đảm cho công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và hoàn thiện hệ thống pháp luật và Thông tư số 42/2022/TT-BTC ngày 06/7/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số Điều của Thông tư số 338/2016/TT-BTC.
Ban hành ngày: 10/03/2026, có hiệu lực từ ngày 01/5/2026
2. Thông tư số 15/2026/TT-BGĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.
Ban hành ngày: 24/03/2026, có hiệu lực từ ngày 10/5/2026
3. Thông tư số 18/2026/TT-BGĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung năng lực số đối với giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên
Ban hành ngày: 27/03/2026, có hiệu lực từ ngày 12/5/2026
4. Thông tư số 19/2026/TT-BGĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGĐT ngày 30/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về dạy thêm, học thêm.
Ban hành ngày: 31/03/2026, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026
5. Thông tư số 03/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số quy định của Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức.
Ban hành ngày: 26/03/2026, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026
V. Nghị quyết
Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Ban hành ngày: 24/04/2026, có hiệu lực từ ngày 01/5/2026
Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP của Chính phủ về thực hiện một số giải pháp cấp bách trong quản lý an toàn đập, hồ chứa nước.
Ban hành ngày: 31/3/2026, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026
Bình luận bài viết
Chưa có bình luận nào.