Nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong bối cảnh chuyển đổi số, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 18/2026/TT-BTC hướng dẫn thực hiện. Các văn bản này quy định nhiều nội dung mới liên quan đến khai thuế, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Nghị định số 68/2026/NĐ-CP và Thông tư số 18/2026/TT-BTC được ban hành trên cơ sở các luật mới về thuế và quản lý thuế, gồm: Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, Luật sửa đổi bổ sung một số Luật Thuế giá trị gia tăng số 149/2025/QH15, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Các quy định mới hướng tới mục tiêu minh bạch hóa nghĩa vụ thuế, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phù hợp với sự phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số.
Hoàn thiện cơ chế khai và nộp thuế đối với HKD, CNKD
Theo quy định mới, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (HKD, CNKD) tự xác định doanh thu và thực hiện nghĩa vụ khai, nộp thuế theo các ngưỡng doanh thu khác nhau.
Theo đó, HKD, CNKD tự xác định có doanh thu năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ từ 500 triệu đồng trở xuống thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm và kê khai các loại thuế liên quan với cơ quan thuế chậm nhất vào ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo. Trường hợp phát sinh doanh thu thực tế trên 500 triệu đồng trong năm thì thực hiện khai thuế, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng.
Đối với HKD, CNKD tự xác định có mức doanh thu năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trên 500 triệu đồng bao gồm cả doanh thu đã được tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay; trường hợp HKD, CNKD lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thuế suất nhân (x) Doanh thu tính thuế thì việc khai, nộp thuế GTGT, thuế TNCN và các loại thuế khác theo quý và thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo.
Trường hợp HKD, CNKD thuộc đối tượng nộp thuế TNCN theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất thì việc khai, nộp thuế GTGT và các loại thuế khác theo tháng, tạm nộp thuế TNCN theo tháng (nếu doanh thu năm trên 50 tỷ đồng), khai, nộp thuế GTGT và các loại thuế khác, tạm nộp thuế TNCN quý (nếu doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống).
Số thuế TNCN tạm nộp bằng thuế suất nhân (x) doanh thu tính thuế của tháng, quý và khai quyết toán thuế TNCN theo năm, thời hạn nộp chậm nhất là ngày 31/3 của năm dương lịch tiếp theo.
Tăng cường ứng dụng hóa đơn điện tử
Nghị định 68/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ về việc sử dụng hóa đơn điện tử. Theo đó, HKD, CNKD có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên phải áp dụng hóa đơn điện tử.
Đối với HKD, CNKD có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng năm trên 500 triệu đồng và dưới 01 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Trường hợp đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Trường hợp HKD, CNKD không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
HKD, CNKD thực hiện thông báo cho cơ quan thuế theo phương thức điện tử
Trường hợp HKD, CNKD mới ra kinh doanh hoặc có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng năm trước chưa đến 01 tỷ đồng nhưng trong năm tính thuế có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng từ 01 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. HKD, CNKD đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời gian 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng lũy kế từ 01 tỷ đồng trở lên.
Quy định chuyển tiếp và trách nhiệm của người nộp thuế
Để tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong quá trình chuyển đổi sang phương thức quản lý mới, Nghị định và Thông tư cũng quy định các điều khoản chuyển tiếp. Theo đó, các trường hợp Đối với trường hợp đã kê khai, nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC thì không điều chỉnh lại. Trường hợp chưa khai thuế thì thực hiện theo hồ sơ, thủ tục quy định tại Thông tư này và không bị xử phạt.
Đối với HKD, CNKD chuyển từ phương pháp khoán sang phương pháp kê khai từ năm 2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp cơ quan thuế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện HKD, CNKD có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
Bên cạnh đó, HKD, CNKD thực hiện thông báo cho cơ quan thuế theo phương thức điện tử tất cả các số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, số hiệu ví điện tử mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán liên quan đến sản xuất, kinh doanh nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và tăng cường minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Việc ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP và Thông tư số 18/2026/TT-BTC được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách thuế, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý thuế, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng cho các HKD, CNKD.
Các quy định mới không chỉ đơn giản hóa thủ tục khai, nộp thuế mà còn tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế trong giai đoạn phát triển kinh tế số hiện nay./.